Güncel
Giriş Tarihi : 12-03-2021 11:46   Güncelleme : 13-03-2021 11:27

SEÇİM BARAJINI DEĞİŞTİRMEK İÇİN 19 YIL NEDEN BEKLENDİ?

“Temsilde adalet, yönetimde istikrar” sözleri ile seçmene umut vaad eden iktidarın 12 Eylül’ün getirdiği seçim sistemi ve seçim barajını düşürmeye yönelik hamlesinin arkasında ne yatıyor?

SEÇİM BARAJINI DEĞİŞTİRMEK İÇİN 19 YIL NEDEN BEKLENDİ?

Göre Seçim Barajları: Türkiye Kaçıncı Sırada?

SEÇİM BARAJI NEDİR?

 Genel seçimlerde, halkı mecliste temsil edecek partilerin alması gereken minimum oy oranıdır.

 Yüksek seçim barajları halkın oylarının mecliste temsilini azaltır, buna paralel olarak demokrasi zayıflar. Yani her seçimlerde baraja takılan bir çok partinin oyları atmosfere karışır.

PARTİLER BARAJ YÜZÜNDEN KİMLİK KAYBEDİYOR

Yüzde on seçim barajı pek çok seçmenin oy algısını şekillendirmiştir. Seçmenler ilk tercihleri baraj altında kalacağı endişesiyle ikincil tercihlerine yönelmektedir. Ayrıca yüzde on seçim barajını geçemeyen pek çok parti ‘tabela’ partisine dönüşmektedir.  Böylece temsil zaafiyetinden dolayı; hukuk ve demokrasi birbiriyle rekabet içinde olan iki kavram olmuş oluyor

SEÇİM BARAJI SIFIRLASIN HAK EDEN KAZANSIN

Ülke seçim barajı ile ulaşılmak istenen ve tümü istikrar ile bağlantılı ele alınması mümkün olan amaçları şöyle sıralayabiliriz: Parlamentoda bir tek parti çoğunluğu sağlamak, böylece uzun süreli görev yapabilecek istikrarlı hükümetlerin kurulabilmesini sağlamak; Bu olmazsa bile parlamentodaki parti sayısını sınırlayarak parçalanmış bir parlamento yapısının oluşumunu engellemek; Ülke barajını geçmenin zor olması nedeniyle çok sayıda siyasal partinin kurulması ve seçimlere girmesine yol açabilecek siyasal etkileri en aza indirmek; Daha önceki dönemlerde örneği olmamakla birlikte, muhtemel bölgesel partilerin oluşumunu zorlaştırmak, bu olmazsa en azından parlamentoya girmelerini engellemek.

SEÇMENE SÜRÜ BAĞIŞIKLIĞI FORMÜLÜ

 Seçmenleri, ziyan olması riskini göze almamak için oylarını büyük partilerde, tercihen iki büyük partide toplamaya teşvik etmek; Siyasal partileri, ılımlı seçmenin çoğunlukta olduğu varsayımından hareketle, merekeze yakın durmaya teşvik etmek.

Yukarıda sayılan sebeplerden dolayı günümüze kadar dünyanın hiçbir yerinde olmadığı kadar yüksek seçim barajı uygulanmaktadır.

Buradan hareketle hükümetin bugün tartışmaya açtığı seçim barajı mevzuu adeta oyun oynanırken kural değiştirmeye benziyor. Eşitlik ortadan kalkıyor , haksız kazanım elde ediliyor. 19 yıldır iktidarda olan ve geçmiş dönemlerde , (kaldı ki seçim barajının değiştirilmesi anayasa değişikliği zorunluluğu getirmiyor.) bu konuya el atmayanlar, yapılan kamuoyu anketleri ışığında halka yeni bir dayatma getirmenin mücadelesi içerisindeler. Muhalefet geçmiş dönemlerde yapılanları unutmamış olması hasebi ile bugün istenilen değişikliklerin altında çapanoğlu araması hayatın doğal akışı içerisinde mümkün.  Bekleyelim görelim…

EN YÜKSEK BARAJ TÜRKİYE’DE

Türkiye, dünyada seçim barajı en yüksek ülkedir. Hal böyle olunca Türkiye’de birçok partinin meclise girmesi hayal. Peki diğer ülkelerde durum ne?

İngiltere: Baraj yok, çoğunluk sistemi var.

Belarus: Baraj yok, çoğunluk sistemi var.

Fransa: Baraj yok, çoğunluk sistemi var.

Portekiz: %0

Malta:%0

Lüksemburg: %0

Bosna Hersek: %0

Makedonya: %0

İrlanda: %0

Finlandiya: %0

İsviçre: %0

Hollanda: %0.67

Danimarka: %2

israil: %2

Filipinler: %2

Arnavutluk: %2.5

İspanya:%3

Arjantin: %3

Yunanistan: %3

Montenegro: %3

Ukrayna: %3

Avusturya: %4

Bulgaristan: %4

Norveç: %4

Slovenya: %4

İsveç: %4 (kendi bölgesinde %12 alırsa ülke barajı uygulanmaz.)

Belçika: %5

Hırvatistan: %5

Çek Cumhuriyeti: %5

Almanya: %5 (ya da yerel bölgede 3 koltuk)

Macaristan: %5

İzlanda: %5

İtalya: %5

Letonya: %5

KKTC: %5

Litvanya: %5

Polonya: %5

Romanya: %5

Gürcistan: %5

Sırbistan: %5

Slovakya: %5

Moldova: %5

Rusya: %7

Lihtenştayn: %8

Türkiye: %10 (Bağımsız adaylara baraj bulunmuyor)